Sử dụng giao diện dòng lệnh trong Ubuntu

Bài trước mình đã hướng dẫn các bạn cài đặt Ubuntu. Trước khi chúng ta tìm hiểu cách sử dụng hệ điều hành này thì chúng ta nên biết về chế độ dòng lệnh, nó sẽ giúp đỡ chúng ta rất nhiều trong quá trình sử dụng Ubuntu cũng như Linux.

Ban đầu Linux chỉ là hệ điều hành với giao diện dòng lệnh thôi (command line interface), về sau người ta xây dựng thêm các giao diện người dùng đồ họa (graphical user interface) để chúng ta sử dụng Linux dễ dàng hơn.

Hệ điều hành Microsoft Windows cũng có giao diện dòng lệnh, các bạn có thể sử dụng qua cửa sổ command prompt, tuy nhiên có lẽ chỉ những ai chuyên về tin học mới sử dụng giao diện dòng lệnh trong Windows. Còn với Linux hay Ubuntu người dùng bình thường cũng nên và có lẽ là phải biết cách sử dụng dòng lệnh, vì:

  • Một số ứng dụng trong Linux chưa có giao diện đồ họa, bạn phải sử dụng chúng qua giao diện dòng lệnh.
  • Sử dụng giao diện dòng lệnh sẽ giải quyết vấn đề nhanh và an toàn hơn giao diện đồ họa.
  • Khi hệ điều hành bị hỏng, bạn có thể sử dụng giao diện dòng lệnh để sửa  lỗi hay lưu lại dữ liệu quan trọng.

Nếu trong Windows cửa sổ dòng lệnh được gọi là command prompt thì trong Linux được gọi là terminal. Tùy vào mỗi môi trường màn hình nền mà tên của terminal sẽ khác, ví dụ terminal trong GNOME có tên là gnome-terminal, trong LXDE là lxterminal.

Để khởi động terminal trong Ubuntu các bạn có thể dùng 1 trong 2 cách sau:

Bạn vào menu Applications, vào Accessories và bạn có thể thấy Terminal trong menu Accessories.

Cách thứ 2 là bạn dùng tổ hợp phím Alt+F2 để mở của sổ Run Application, bạn gõ vào “gnome-terminal” và click Run.

Cửa sổ terminal sẽ hiện lên như hình dưới.

Bạn để ý trong hình trên có dòng “tieuhau@tieuhau-laptop:~$”, có nghĩa là:

  • tieuhau: tên người dùng, mình đang đăng nhập với tên tieuhau
  • tieuhau-laptop: tên máy tính
  • ~: chỉ bạn đang ở thư mục home của mình, nó sẽ chuyển thành / khi bạn ở thư mục root
  • $: bạn đang sử dùng quyền của người dùng bình thường, khi bạn sử dụng quyền của root để cài đặt phần mềm hay thay đổi hệ thống, $ sẽ đổi thành #

Bây giờ bạn có thử dùng một số câu lệnh sau trong terminal. Bạn lưu ý những gì mình in đậm chính là câu lệnh.

  • pwd: đây là viết tắt của chữ “print working directory”, lệnh này sẽ in địa chỉ thư mục mà bạn đang ở trong đó (thư mục hiện hành).
  • ls: hiện lên màn hình những tập tin và thư mục trong thư mục hiện hành.
  • dir: tương tự ls
  • cd: thay đổi thư mục hiện hành
    • cd đường-dẫn-đến-thư-mục: sẽ chuyển bạn đến thư mục mà bạn cung cấp đường dẫn, ví dụ cd /etc sẽ chuyển bạn đến thư mục /etc.
    • cd /: chuyển bạn đến thư mục gốc của ổ cứng (còn gọi là thư mục root)
    • cd hay cd ~: chuyển bạn đến thư  mục home của bạn
    • cd ..: chuyển bạn đến thư mục cha của thư mục hiện hành
    • cd -: đưa bạn về thư mục trước đó
  • cp: đây là lệnh copy, sao chép tập tin hay thư mục, ví dụ copy taptin1 taptin2 sẽ tạo taptin2 là bản sao của taptin1
  • mv: di chuyển tập tin hay thư mục, còn dùng để đổi tên tập tin hay thư mục, ví dụ mv taptin file sẽ đổi tên taptin thành file, hay mv /home/tieuhau/Pictures /home/tieuhau/Public sẽ chuyển thư mục Pictures trong /home/tieuhau vào thư mục Public
  • rm: xóa tập tin hay thư mục
    • rm -r: xóa thư mục và tất cả tập tin và thư mục con trong thư mục đó
  • man: hiển thị cách sử dụng lệnh nào đó, ví dụ man cp sẽ chỉ bạn cách dùng lệnh cp
  • clear: xóa màn hình terminal, hữu dụng khi màn hình đầy, bạn nên xóa trắng để dễ nhìn
  • sudo câu-lệnh: thực hiện câu lệnh vớ quyền của người quản trị
    • sudo -i: chuyển sang sử dụng tài khoản quản trị
  • apt-get install tên-ứng-dụng: cài đặt ứng dụng
  • apt-get remove tên-ứng-dụng: gỡ bỏ ứng dụng
  • apt-cache search từ-khóa: tìm kiếm ứng dụng có tên gần giống với từ khóa bạn cung cấp
  • cat: xem nội dung tập tin, ví dụ cat ~/sodienthoai.txt sẽ xem nội dung tập tin sodienthoai.txt

Sau đây là một số phím tắt có thể sử dụng trong terminal:

  • Khi bạn copy một đoạn văn bản hay một câu lệnh ở đâu đó (ví dụ như trang web) và muốn paste vào terminal thì bạn hãy dùng tổ hợp phím Ctrl+Shift+V thay vì Ctrl+V như bình thường
  • Trong terminal bạn có thể copy câu lệnh bằng cách bôi đen nó và dùng tổ hợp phím Ctrl+Shift+C
  • Phím q sẽ giúp bạn thoát ra trở lại dòng lệnh khi xem các nội dung quá dài, ví dụ như khi bạn xem hướng dẫn bằng lệnh man chẳng hạn
  • Mũi tên lên: hiển thị lại lệnh bạn vừa thực thi trước đó
  • Mũi tên xuống: hiển thị các lệnh bạn thực thi sau đó
  • Phím tab giúp bạn hoàn chỉnh lệnh một cách nhanh chóng mà không cần gõ nhiều, ví dụ bạn muốn chuyển đến thư mục /home/tieuhau/DayLaMotThuMucVoiTenKhaDai thì bạn chỉ cần gõ lệnh cd ~/DayLa rồi nhấn phím tab, tự động câu lệnh sẽ được hoàn chỉnh thành cd ~/DayLaMotThuMucVoiTenKhaDai.
  • Phím Home đưa dấu nhắc về đầu dòng lệnh, phím End sẽ đưa dấu nhắc về cuối dùng
  • Ctrl + k: sẽ xóa nội dung từ dấu nhắc cho đến cuối dòng, ví dụ bạn đang gõ lệnh cd ~/DayLaMotThuMucVoiTenKhaDai và dấu nhắc đang ở sau chữ cd, bạn dùng Ctrl + k sẽ xóa từ dấu ~ trở về sau
  • Ctrl + u: xóa nội dung từ dấu nhắc cho đến đầu dòng
About these ads
This entry was posted in Linux, Ubuntu and tagged , , , . Bookmark the permalink.

27 Responses to Sử dụng giao diện dòng lệnh trong Ubuntu

  1. sadpig nói:

    Thanks bạn nhiều! Mình đang nghiên cứu về Ubuntu

  2. Luu Chung nói:

    Cam on ban.
    Ban oi, cho minh hoi ti, trong giao dien kia minh dung lenh sudo passwd root thi chuyen dc ve root, nhung trong giao dien do hoa nay minh ko chuyen dc, ban cho minh biet cach chuyen ve root nhe.
    Thanks.

  3. Thắng nói:

    chào các bạn, mình muốn kiểm tra IP, thay đổi IP thì làm như thế nào a.
    xin các bạn mail cho mình được không?
    hoangmanhthang_ttg_bmt@yahoo.com.vn
    cảm ơn các bạn.

  4. Hoàng văn Bá nói:

    Bài viết hay quá ! Cảm ơn bạn nhiều

  5. nói:

    Hóa ra dòng lệnh trong Linux cũng đơn giản :) thank

  6. eliza nói:

    Cam on ban nhieu ma cho minh hoi cai dat yahoo ntn zay?

  7. vutruong nói:

    Mình dùng lệnh Sudo -i để chuyển sang tài khoản quản trị, vậy có cách nào chuyển ngược lại tài khoản của user không? Thanks bạn

  8. help me nói:

    cach copy va paste file nhu the nao ha ban?

  9. Tran thi huyen nói:

    Xin chao.
    Cho minh hoi. May minh cai ubuntu 11.04. cai xong roi nhung lai khong co nginx.
    Trong khi may cua ban minh cung cai nhu vay thi co.

  10. Trung Nguyen nói:

    Bài viết hay lắm bạn. Nhưng bạn có tài liệu nào về Cách sử dụng ubuntu bằng dòng lệnh kỉ hơn trên được không? Tại mình đang nghiên cứu về vấn đề này. Trước tiên xin cảm ơn ban trước!!!

  11. xin chào nói:

    c ơi giải giúp tớ bài này nhé! thanks trước
    Đang ở dấu nhắc của root. Viết câu lệnh cho phép user1 sau khi đăng nhập có quyền của root

  12. Than nói:

    Bạn giúp mình trả lời câu hỏi này với
    Mô tả các bước tìm và xóa tiến trình xeyes bị treo

  13. Tuấn Anh nói:

    Cho mình hỏi câu lệnh nào để chuyển $ thành # (nghĩa là mình muốn chuyển sang quyền root). Mình Google không ra. Thanks a lot !

  14. boyviet nói:

    các bạn cho mình hỏi là : mình có đoạn code trong window, lưu dưới dạng .txt , mà minh copy và dán vào terminal ko được , và trong tất cả khi mình dán vào đều ko được trong ubtun, mong các bạn giúp đở

  15. Void nói:

    Cảm ơn bạn nhiều, mình mới chuyển qua dùng và tìm hiểu Ubuntu 14.04 được mấy hôm, đọc được những dòng này mà sáng mắt lên. Không ngờ hồi xưa chăm gõ trên DOS, Pascal, C,.. giờ xem phần này dễ hiểu hơn nhiều. Thank’s …

  16. Minh Anh nói:

    Mình đang làm báo cáo để thuyết trình về việc cài đặt DNS trên Ubuntu, vậy cho mình hỏi là cài DNS trên Ubuntu Desktop hay cài trên Ubuntu Server zị? Vì mình cài Server hoài mà vẫn ko đc…

    • Bạn có thể cài DNS trên cả Desktop hay Server. Ubuntu Desktop nếu bạn gỡ bỏ và cài thêm 1 số thứ thì cũng có thể biến thành Server. Và tương tự bạn có thể tùy chỉnh Ubuntu Server thành Ubuntu Desktop. Tất cả đều là Ubuntu/Linux.

  17. khánh nói:

    cho mình hỏi câu lệnh dùng để copy từ dong 9 đến 20 của file /etc/password sang dong920.txt ???

  18. Cho mình hỏi sao mình cài Ubuntu trên VMWare mà không có giao diện đồ họa vậy bạn? Mình cũng thử lệnh startx mà vô màn hình đứng đơ luôn.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s